Depositar a fianza no organismo oficial: que é e a quen afecta

Cando se asina un alugueiro de vivenda, o inquilino entrégalle unha fianza ao propietario. Ata aí, todo o mundo o ten claro. O que se explica moito menos é que, na maioría das comunidades autónomas, esa fianza non queda sen máis na conta do arrendador: hai que ingresala nun organismo público que a custodia mentres dura o contrato.

É un trámite administrativo, non un imposto, e adoita pasar desapercibido porque case ninguén o comenta no momento de asinar. Convén coñecelo, esteas no lado que esteas do contrato.

En que consiste

A idea é sinxela: o propietario cóbralle a fianza ao inquilino e, en lugar de gardala el, deposítaa no organismo que a súa comunidade autónoma teña designado para iso. O diñeiro queda alí, identificado con ese contrato e con esa vivenda, ata que o alugueiro remata.

Non cambia nada do pactado. A fianza segue sendo do inquilino e segue respondendo do que teña que responder ao final do contrato. O único que cambia é onde está gardada mentres tanto.

Que sentido ten

O depósito cumpre dúas funcións bastante razoables:

• Custodia. O diñeiro non depende da situación económica do propietario nin de que lembre onde o puxo.
• Constancia. Queda un rexistro oficial de que ese contrato existe, de cando comezou e de canto se entregou como fianza.

Esa constancia é a parte que máis se agradece cando hai desacordo. Se ao rematar o alugueiro cada parte lembra unha cifra distinta, hai un documento que di que se depositou.

Como se recupera ao rematar o contrato

Cando o alugueiro acaba, o propietario solicita a devolución do depósito ao mesmo organismo onde o ingresou. Con ese diñeiro de volta, devólvelle a fianza ao inquilino segundo o que corresponda despois de revisar a vivenda.

Convén entender ben a orde, porque xera confusión: o inquilino non reclama ao organismo, reclama ao propietario. Esa ventaíña é a do arrendador. O que si adoita poder facer o inquilino é comprobar que o depósito chegou a facerse.

Por que ao inquilino lle convén sabelo

Saber se a fianza está depositada non é simple curiosidade. Serve para:

• Ter unha proba obxectiva do importe entregado, ademais do contrato e do xustificante de pagamento.
• Confirmar que o contrato consta nun rexistro oficial, algo útil se máis adiante hai que acreditar onde se vive e desde cando.
• Detectar cedo un sinal de desorde: se o depósito non se fixo, é doado que haxa outras cousas do alugueiro que tampouco estean ao día.

Preguntalo non é desconfiar. Pódese plantexar con toda naturalidade ao asinar: "pásasme o xustificante do depósito da fianza cando o teñas?".

Cada comunidade ten o seu propio trámite

E aquí está o importante: non hai un procedemento único para toda España. Cada comunidade autónoma ten o seu organismo competente, o seu prazo para facer o ingreso, a súa forma de tramitalo, as súas regras sobre que contratos entran e o seu proceso para pedir a devolución. Tamén cambia a documentación que se esixe.

Por iso, calquera dato concreto que leas por internet pode non aplicarse ao teu caso. A única maneira fiable de saber que che toca facer é consultar a información oficial da túa comunidade autónoma ou preguntar a un profesional que traballe alí a diario: unha xestoría, un administrador de fincas ou un avogado.

Un consello para rematar

Se es propietario, infórmate do trámite da túa comunidade antes de asinar, non despois. Facelo a tempo evítache présas e déixache o contrato ordenado desde o primeiro día. E garda o xustificante xunto ao contrato, porque é o que necesitarás o día que pidas a devolución.

Se es inquilino, pide unha copia dese xustificante e gárdaa co resto de papeis do alugueiro. Se non cho dan, coméntao por escrito: un correo abonda para que quede constancia de que o pediches. Moitas veces o asunto resólvese aí mesmo, simplemente porque o propietario non sabía que tiña que facelo.