Alokairuko klausulak: bi aldiz begiratzea komeni dena
Iraupena, errenta-igoerak, gastuak, konponketak edo zigorrak: alokairu-kontratuan bigarren irakurraldi lasai bat merezi duten klausulak errepasatzen ditugu.
Alokairu-kontratu bat sinatzerakoan ia beti gauza bera gertatzen da: asteak daramatzazu etxe bila, azkenean bat aurkitu duzu eta letra txikiko orriak irakurtzea da gutxien apetatzen zaizuna. Baina tarte hori da, hain zuzen, gero datozen buruhauste gehienak saihesten dituena.
Ez duzu abokatua izan behar, ezta dena ulertu ere. Nahikoa da jakitea zein puntutan komeni den gelditzea eta galdetzea sinatu aurretik, oraindik hitz egiteko aukera dagoenean. Hauek dira arazo gehien ematen dutenak.
Iraupena eta luzapenak
Begiratu zenbat irauten duen kontratuak eta zer gertatzen den amaitzean: bere kabuz berritzen den, jarraitu nahi ez baduzu abisatu behar den eta zenbat denbora lehenago, eta zer egin behar duen alde bakoitzak alokairua amaitutzat emateko.
Legeak gutxieneko iraupen bat eta luzapen batzuk aitortzen dizkio maizterrari, paperean beste zerbait jarri arren. Kontratuak ematen badu espero zenuena baino askoz gutxiago geratu ahal izango zarela, galdetu sinatu aurretik.
Nola eguneratzen den errenta
Ohikoa da kontratuak aldian behingo igoera bat aurreikustea. Garrantzitsuena da argi geratzea:
- Errenta eguneratzen den ala finko mantentzen den.
- Zein erreferentziarekin kalkulatzen den igoera.
- Zenbatean behin aplikatzen den eta aurretik abisatu behar den.
Mesfidatu formula lausoez, "jabeak erabakitzen duenaren arabera" motakoez, eta erreferentzia publiko eta egiaztagarri batean oinarritzen ez diren igoerez.
Gastuak eta hornidurak
Hemen tarte handia dago, eta komeni da idatziz ikustea, gastuz gastu: komunitatea, zaborrak, etxebizitzaren zergak, asegurua, galdararen mantentze-lanak. Eta bestetik hornidurak (argia, ura, gasa, internet), normalean etxean bizi denaren izenean egoten direnak.
Zerbait banatzen bada, esan dezala nola. "Gastuak maizterraren kontura izango dira", xehetasun gehiagorik gabe, edozer esan nahi dezakeen esaldia da.
Konponketak
Eztabaida-iturri nagusia da. Ideia orokorra sinplea da: erabilera arruntagatik hondatzen dena eta etxean bizi ahal izateko beharrezkoa dena jabeari dagokio; eguneroko konponketa txikiak eta maizterrak hausten duena, maizterrari.
Konponketa guztiak maizterrari pasatzen dizkion kontratu bat, etxebizitzaren edo bere instalazioen matxura larriak barne, mugaz haratago doa.
Aurreikusi baino lehen alde egitea
Egiaztatu zer gertatzen den etxea aurreikusitakoa baino lehen utzi behar baduzu: zenbat denbora lehenago abisatu behar den eta jabearentzat konpentsaziorik dagoen. Legeak geratzen den denboraren araberako kalte-ordain proportzional bat hitzartzea onartzen du, baina hori ez da gauza bera geratzen diren hilabete guztiak ordaintzera edo fidantza automatikoki galtzera behartzen zaituen zigor bat.
Debekuak eta mugak
Ia serieko bezala agertzen diren klausula batzuk daude, eta elkarrizketa bat merezi dute:
- Etxeko animaliak.
- Etxebizitzan erroldatzea.
- Bisitak jasotzea edo norbait egun batzuetan geratzea.
- Koadroak zintzilikatzea, pintatzea edo edozein aldaketa egitea.
- Jabearen bisitak etxearen egoera egiaztatzeko.
Batzuk zentzuzkoak dira eta negoziatu daitezke; beste batzuk zuzenean talka egiten dute han bizi denaren oinarrizko eskubideekin. Zerbait gehiegizkoa iruditzen bazaizu, esan sinatu aurretik.
Bermeak, fidantzaz gain
Fidantzaz gain, ohikoa da abalak, aurretiko hilabeteak edo ez-ordaintze asegurua eskatzea. Galdetu zer ematen duzun zehazki, zein baldintzatan itzultzen den eta nork ordaintzen duen gauza bakoitza. Eta ematen duzun guztia idatziz jaso dadila.
Idatzita egoteak ez du beti balio
Hau da lasaitasun handiena ematen duen ideia: kontratu batek ezin dio maizterrari legeak aitortzen diona kendu. Klausula batek gutxieneko horiekiko bere egoera okertzen badu, baliteke baliozkoa ez izatea, bi aldeek sinatuta egon arren.
Kontuz, horrek ez du esan nahi itsu-itsuan sinatu behar denik, "gero eroriko da" pentsatuz. Ondoren eztabaidatzeak denbora, dirua eta buruhausteak eskatzen ditu. Askoz merkeagoa da aurretik argitzea.
Amaitzeko aholku bat
Eskatu kontratua aurrez, irakurri etxean lasai eta azpimarratu ulertzen ez duzuna. Egin zerrenda bat zalantzekin eta pasa itzazu denak batera, idatziz: mezu elektroniko batek edo mezu batek balio du. Gorde elkarrizketa hori, bihar hitzartutakoari buruzko desadostasunik badago zure memoria baino zerbait gehiago izango duzulako. Eta klausula batek karrankarik egiten badizu oraindik, galdetu gaia ezagutzen duen norbaiti sinatu aurretik, ez ondoren.
Etxebizitza bila zabiltza, edo bat argitaratu nahi duzu?
Sortu zure doako kontua Totukelin minutu batean baino gutxiagoan.