Alokairuan bizi zaren pisua saltzen dute: zer gertatzen da zure kontratuarekin

Egun batean jabearen mezu bat iristen da: pisua salduko du. Edo kartel bat agertzen da atarian, edo higiezinen agentzia batek bisitak egiteko eskatzen du. Lehen erreakzioa etxe bila hasi beharko duzula pentsatzea izaten da. Kasu gehienetan, ez da horrela.

Saltzeak ez du kontratua hausten

Jabeak nahi duenean sal dezake bere etxebizitza, baita maizterra barruan dagoela ere. Ezin duena da salmentarekin kontratua bertan behera utzi. Gaur egungo legearekin sinatutako ohiko etxebizitzaren alokairu batean, erosleak aurreko jabearen lekua hartzen du eta kontratua errespetatu behar du, gutxienez indarraldiaren lehen bost urteetan (zazpi, saltzailea enpresa bat bazen), nahiz eta kontratua Jabetza Erregistroan inskribatuta ez egon.

Beste modu batera esanda: jabez aldatzen zara, ez etxez. Errenta, iraupena, luzapenak eta gainerako baldintzak berberak dira.

Zer aldatzen den praktikan

• Nori ordaintzen diozun: jabe berriak idatziz jakinarazi behar dizkizu bere datuak eta errenta sartzeko kontua. Argi ez duzun bitartean, ez utzi ordaintzeari; zalantzarik baduzu, galdetu idatziz bioi.
• Fidantza: jabe berriak erantzuten du hartaz. Normalean saltzaileak salerosketan eskualdatzen dio, baina hori haien arteko kontua da; kontratua amaitzean, une horretan jabe denak itzultzen dizu.
• Abisuak eta matxurak: salmentatik aurrera, jabe berriari jakinarazten zaizkio.

Eskatu aldaketa idatziz jasotzeko: aurreko jabearen eta jabe berriaren mezu bat, salmentaren data eta ordainketa-datuak berresten dituena. Horixe da behar zenuenari ordaindu zeniola frogatzeko modurik errazena.

Eskuratze- eta atzera-eskuratze eskubidea

Legeak lehentasuna ematen dio etxebizitzako maizterrari bizi den pisua erosteko. Bi alditan funtzionatzen du:

• Eskuratze-eskubidea (tanteoa): saldu aurretik, jabeak idatziz jakinarazi behar dizu bere asmoa, prezioa eta funtsezko baldintzak. Jakinarazpen horretatik aurrera hogeita hamar egun natural dituzu baldintza berberetan zuk erosiko duzula esateko.
• Atzera-eskuratzeko eskubidea (retractoa): jakinarazi ez bazizuten, edo salmenta jakinarazitakoaz bestelako prezio edo baldintzetan egin bazen, salmentaren benetako baldintzetan erosteko eskubidea erabil dezakezu, hori ere hogeita hamar egun naturaleko epean, salerosketa jakinarazten dizutenetik.

Ñabardura garrantzitsuak daude. Baliteke eskubide horri kontratuan uko egin izana; beraz, begiratu hori dioen klausularik dagoen. Ez da aplikatzen pisua jabeak eraikin berean dituen gainerako etxebizitza eta lokalekin batera saltzen denean. Eta autonomia-erkidego batzuek etxebizitzak lehentasunez eskuratzeari buruzko arau propioak dituzte, eta komeni da kontsultatzea.

Erosleen bisitak

Okupatutako pisu bat saltzeak bisitak ekarri ohi ditu. Legeak ez du araubide zehatzik ezartzen: kontratuak dioenaren araberakoa da eta, batez ere, adosten duzuenaren araberakoa. Zentzuzkoena da egunak eta ordutegiak aurretiazko abisuarekin adostea, eta inor ez sartzea zu gabe edo zure baimenik gabe. Idatziz jartzeak tentsio asko saihesten ditu.

Jabe berriak alde egitea nahi badu

Proposa dezake, eta negozia dezakezu: batzuek lehenago alde egitea onartzen dute konpentsazio baten truke edo etxez aldatzeko denbora gehiago izateko. Baina negoziazio bat da, ez betebehar bat. Kontratuaren epeak amaitu aurretik etxebizitza uzteko abisua jasotzen baduzu, ez sinatu ezer presaka eta kontsultatu etxebizitza-gaietako aholkularitza-zerbitzu batekin.

Gaur egitea komeni dena

• Bilatu zure kontratua eta egiaztatu sinadura-data, iraupena eta eskuratze-eskubideari uko egin zaion.
• Gorde errentaren eta fidantzaren ordainagiriak.
• Salmenta-jakinarazpena iristen denean, gorde dokumentua eta idatzi jaso zenuen data: hortik aurrera zenbatzen dira epeak.